Έφυγε ο Χριστόδουλος Χάλαρης – Η συνεργασία του με τον Ν.Ξυλούρη

από Βασίλης Σπυριδάκης

Ο συνθέτης και μουσικολόγος Χριστόδουλος Χάλαρης άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 72 ετών στο ΝΙΜΤΣ Στρατιωτικό Νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν.

Μεγάλωσε σε κρητική οικογένεια παραδοσιακών μουσικών και πρώτη και παντοτινή αγάπη του ήταν η βυζαντινή μουσική. Αλλά ήταν ένας από τους πρώτους συνθέτες της χώρας μας που σπούδασε μαθηματικά -αλλά και μουσική- στο Παρίσι.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα επένδυσε και τις επιστημονικές γνώσεις του στη δημιουργία της βασισμένης στη δημοτική και, πολύ περισσότερο, στη βυζαντινή παράδοση δικής του μουσικής, της οποίας αποκορύφωμα κατά γενική ομολογία θεωρείται ο εμβληματικός δίσκος «Δροσουλίτες».

Παράλληλα όμως με τη δημιουργία του ο Χριστόδουλος Χάλαρης υπήρξε επί δεκαετίες και ένας σπουδαίος εραυνητής της βυζαντινής μουσικής με σπουδαίο έργο του το τρίτομο σύγγραμμα «Η ιστορία της αρχαίας ελληνικής και της βυζαντινής μουσικής».

Ο σπουδαίος συνθέτης και μουσικός ερευνητής έχει αφήσει έντονο το μουσικό του στίγμα κατά τη δεκαετία του ’70 με μια αξιόλογη σειρά ιδιότυπων κύκλων τραγουδιών (“Τροπικός της Παρθένου”, “Ακολουθία”, “Δροσουλίτες”, “Ερωτόκριτος” κ.ά.).

Σποραδικά καταπιάστηκε και με τη μουσική για εικόνα, γράφοντας κάμποσα soundtrack για κινηματογραφικές ταινίες ή ντοκιμαντέρ. Η πρώτη μεγάλη στιγμή του στον τομέα αυτό ήρθε το 1980 με τη μουσική που έγραψε για την ταινία «Μεγαλέξαντρος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Το 1986  συνεργάστηκε με τον σκηνοθέτη Νίκο Παπατάκη για το κοινωνικό δράμα «Η φωτογραφία». Η ταινία εκτυλίσσεται μεταξύ Καστοριάς και Παρισιού, όπου η φωτογραφία μιας τραγουδίστριας διαδραματίζει τον καίριο ρόλο στη ζωή και το τραγικό τέλος του κεντρικού ήρωα. Στην ταινία εμφανίζονται οι ηθοποιοί, όπως οι: Χρήστος Τσάγκας, Άρης Ρέτσος, Στρατής Παχής, Γιάννης Τότσικας και Χρήστος Βαλαβανίδης.

Η συνεργασία με τον Ν.Ξυλούρη

Με τον συνθέτη και σημαντικό θεράποντα της ελληνικής μουσικής στη διαχρονική της διάσταση Χριστόδουλο Χάλαρη  ο Νίκος Ξυλούρης  είχε μια πολυσήμαντη συνεργασία στη δεκαετία του ’70, η οποία καταγράφηκε στην ελληνική δισκογραφία με τρεις δίσκους αναφοράς:“Τροπικός της Παρθένου” (1973), “Ακολουθία”(1974) και “Ερωτόκριτος” (1976).
Οι μουσικολογικές αναδιφήσεις του Χάλαρη στα βαθιά νερά της ελληνικής παράδοσης βρήκαν ιδανικό εκφραστικό μέσον στην απαράμιλλης εκφραστικής δύναμης φωνή του μεγάλου Κρητικού βάρδου και απέδωσαν σπουδαίους καρπούς.
Το 1979 ο Χριστόδουλος Χάλαρης παρουσίασε στην Ελληνική Ραδιοφωνία ένα πρόγραμμα με καλεσμένο του τον Νίκο Ξυλούρη, ο οποίος μίλησε για τη ζωή και την πορεία του στο ελληνικό τραγούδι από τα πρώτα χρόνια στην πατρίδα του, όπου έπαιζε λύρα και τραγουδούσε ριζίτικα, μέχρι τα χρόνια της ένταξής του στο λεγόμενο “έντεχνο” πλάι στον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Σταύρο Ξαρχάκο.
Φυσικά τραγούδησε κιόλας αρκετά τραγούδια. Μαζί τους στην εκπομπή μίλησε και έπαιξε ο παλιός στενός συνεργάτης του Ξυλούρη και λαουτιέρης Γιώργος Κουμιώτης.