Έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος της γαλλικής μουσικής, Σαρλ Αζναβούρ

από Βασίλης Σπυριδάκης

Εφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 94 ετών, ο Γαλλοαρμένιος καλλιτέχνης και θρύλος της γαλλικής μουσικής, Σαρλ Αζναβούρ. Ο μουσικός που με τα τραγούδια του ενέπνευσε γενιές ολόκληρες και κατάφερε να περάσει τα σύνορα της χώρας του, έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Κυριακής στο σπίτι του στην πόλη Αλπίγ της Νότιας Γαλλίας.

Ο Σαρλ Αζναβούρ ερμήνευσε περισσότερα από 1000 τραγούδια, επί το πλείστον στη γαλλική καθώς και πολλά στην αγγλική, ισπανική, ιταλική και γερμανική γλώσσα.

Πραγματοποίησε πολλές περιοδείες εντός αλλά και εκτός Γαλλίας, όπως στις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Aμερικής, ΗΠΑ και Καναδά, Αρμενία, Αίγυπτο, καθώς και στην Άπω Ανατολή. Παράλληλα έχει λάβει μέρος σε περίπου 60 κινηματογραφικές ταινίες ενώ υποστηρίζεται ότι έχουν πουληθεί περίπου 100.000.000 δίσκοι του.

Μεταξύ των πολλών σπουδαίων τραγουδιστών που συνεργάστηκε κατά καιρούς συμπεριλαμβάνεται και η Ελληνίδα τραγουδίστρια Νάνα Μούσχουρη.

Ο Σαρλ γεννήθηκε το 1921 στο Παρίσι σε Αρμένιους, που μετανάστευσαν λόγω της γενοκτονίας στη χώρα τους για να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στη γαλλική πρωτεύουσα, και από αυτούς πήρε τα πρώτα μαθήματα μουσικής.

Ο πατέρας του ήταν τραγουδιστής που εργαζόταν και ως μάγειρας και η μητέρα του ηθοποιός. Οι πρώτες δημόσιες εμφανίσεις του ήταν σε αρμενικές χοροεσπερίδες, όπου τραγουδούσαν ο πατέρας του με τη μεγαλύτερη αδελφή του, η Αΐντα, και ο μικρός Σαρλ χόρευε.

Εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία 9 ετών για να γίνει ηθοποιός, ενώ είχε μια επιτυχημένη παράλληλη πορεία στην υποκριτική συνεργαζόμενος με μεγάλους σκηνοθέτες, όπως οι Φρανσουά Τρυφό («Πυροβολήστε τον πιανίστα») και Κλοντ Σαμπρόλ («Τα φαντάσματα του καπελά») και ο Φόλκερ Σλέντορφ («Το ταμπούρλο»).

Τα θεμέλια της μουσικής του καριέρας του Αζναβούρ μπήκαν στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στο κατεχόμενο Παρίσι, όπου τραγουδούσε σε καμπαρέ. Οι γονείς του ήταν οργανωμένοι στην αντίσταση, κρύβοντας Εβραίους, κομμουνιστές και άλλους στο σπίτι τους.

Μετά τον πόλεμο τον γνώρισε η Εντίθ Πιαφ, ξεχώρισε το ντουέτο του με τον Πιερ Ρος στο πιάνο, τον κάλεσε να την ακολουθήσει στη διετή περιοδεία της σε Γαλλία και ΗΠΑ, και τον υποστήριζε θερμά. «Της έφερα τη νιότη μου, την τρέλα μου, αγαπούσε όλη μου την τζαζ πλευρά» είχε πει ο ίδιος στον Guardian το 2015.

Ο σημαντικός δημιουργός έδωσε τραγούδια του σε εκείνη και στους μεγαλύτερους Γάλλους τραγουδιστές, όπως η Ζιλιέτ Γκρεκό, ο Ζιλμπέρ Μπεκό, τον Σαρλ Τρενέ και τον Μορίς Σεβαλιέ.

Η ερωτική μπαλάντα του «She» (1974) ήταν για τέσσερις εβδομάδες στο νούμερο 1 του του βρετανικού singles chart και μεταφράστηκε στα γαλλικά, τα γερμανικά, τα ιταλικά και τα ισπανικά. Το τραγούδι έκανε δεύτερη «καριέρα», όταν ερμηνεύτηκε από τον Έλβις Κοστέλο για το σάουντρακ της ταινίας «Notting Hill» (1999) του φτάνοντας στο Νο 19 του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πρόκειται για «έναν από τους μεγαλύτερους ερμηνευτές εν ζωή. Ήμουν αρκετά τυχερός να τον δω πέρυσι στο Royal Albert Hall. Η ερμηνεία του δικού τραγουδιού του “What makes a man” ήταν αξέχαστη» δήλωσε ο χορογράφος Μάθιου Μπουρν.

Ενθυμούμενος συνέντευξη μαζί με τον Αζναβούρ ο δημοσιογράφος Πιρς Μόργκαν ανέφερε ότι ήταν «ένας από τους μεγαλύτερους τραγουδιστές του κόσμου», αλλά και ένας «έξυπνος, εύγλωττος, χαριτωμένος και γοητευτικός άνθρωπος».

Τον είχαν αποκαλέσει «Γάλλο Φρανκ Σινάτρα», ενώ κατά την αποκάλυψη του αστεριού του στο Hollywood Walk of Fame το 2017, ο σκηνοθέτης Πίτερ Μπογκντάνοβιτς είχε σημειώσει το εξής:

«Ο Σινάτρα είχε πει κάποτε ότι κάθε τραγούδι είναι ένα μονόπρακτο έργο με έναν χαρακτήρα και ο Σαρλ είναι ένας εξαιρετικός ηθοποιός όσο και ένας εξαιρετικός τραγουδιστής».

Ο Αζναβούρ παρέμενε δραστήριος μέχρι το τέλος, αφού το καλοκαίρι αναγκάστηκε να ακυρώσει συναυλίες της περιοδεία του κι επέστρεψε από την Ιαπωνία, επειδή έσπασε το χέρι του. Επρόκειτο να εμφανιστεί στις 26 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες και τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο στο Παρίσι, ενώ στη συνέχεια θα έκανε ένα μίνι τουρ στη Γαλλία.

To 1998 το CNN τον «ανακήρυξε» διασκεδαστή του αιώνα και τον συμπεριέλαβε στην τριάδα των μεγαλύτερων τραγουδιστών μαζί με τους Έλβις Πρίσλεϊ και Μπομπ Ντίλαν.

Είναι ο μοναδικός καλλιτέχνης στον κόσμο που προς τιμή του ανεγέρθηκε ανδριάντας όσο ήταν στη ζωή. Στην Αρμενία έχει ανακηρυχθεί εθνικός ήρωας ενώ μεγάλη πλατεία της πρωτεύουσας Γερεβάν φέρει το όνομά του.

Είχε επιδείξει έντονο φιλανθρωπικό έργο, ενώ μαζί με τον φίλο Levon Sayan ίδρυσε μια οργάνωση μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1988 στην Αρμενία που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο 25.000 ανθρώπων. Το 2009 έγινε αντιπρόσωπός της χώρας καταγωγής του στα Ηνωμένα Έθνη.

«Η γαλλική είναι η γλώσσα μου, αλλά η οικογένειά μου είναι πάντα αρμένικη» είπε ο ίδιος το 2017. Οι στίχοι του έχουν αναφορές στις δικές του εμπειρίες και τη ζωή του ως μετανάστης. Το πραγματικό όνομα του ήταν Σανούρ Βαρινάγκ Αζναβουριάν. Είχε παντρευτεί τρεις φορές και είχε έξι παιδιά.