Κρήτη: Κι όμως τον Μάρτιο καταγράφηκε ρεκόρ ατμοσφαιρικής ρύπανσης!

από Stavros Giakouvis

Εξαίρεση στον κανόνα περί μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα του πλανήτη, εξαιτίας των περιορισμών της κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, φαίνεται ότι αποτελεί η Κρήτη. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κρήτης, με βάση τις μετρήσεις που κατέγραψαν στο σταθμό περιβαλλοντικών ερευνών στο Φινοκαλιά Λασιθίου (φωτ.). Το φαινόμενο ωστόσο έχει λογική, επιστημονική εξήγηση.

Με αφορμή τη χθεσινή ημέρα περιβάλλοντος, το Πανεπιστήμιο Κρήτης ανακοίνωσε νέα μέγιστη παρατηρούμενη μηνιαία τιμή διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στη λεκάνη της Μεσογείου, για το μήνα Μάρτιο, στα 418,9 μέρη στο εκατομμύριο όπως καταγράφηκε στο σταθμό περιβαλλοντικών ερευνών στο Φινοκαλιά Λασιθίου.

Η τιμή των 418,9 μέρη στο εκατομμύριο αποτελεί τη μέγιστη μηνιαία που έχει καταγραφεί από το 2002 οπότε και ξεκίνησαν οι παρατηρήσεις ατμοσφαιρικού υποβάθρου στο Φινοκαλιά, που συνθέτουν και τη μεγαλύτερη χρονοσειρά για όλη την ανατολική Μεσόγειο.

Παρά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου λόγω των περιορισμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, οι συγκεντρώσεις του CO2 συνέχισαν την ανοδική τους τάση. Η παρατήρηση αυτή είναι συνέπεια του μεγάλου χρόνου ζωής του στην ατμόσφαιρα (περίπου ένας αιώνας) και των μηχανισμών ανάδρασης (πχ αποθήκευση στα θάλασσα και επανεκπομπή με μείωση των συγκεντρώσεων). Αποτελεί επιπλέον μια υπενθύμιση ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η αειφόρος ανάπτυξη δεν προκύπτουν από στιγμιαίες αλλαγές αλλά αποτελούν προϊόν διαρκούς προσπάθειας και δέσμευσης προς ένα βιώσιμο μέλλον.

Το Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών (ΕΠΕΧΗΔΙ) του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης λειτουργεί σε συνεχή βάση από το 1993 το σταθμό περιβαλλοντικών ερευνών στο Φινοκαλιά Λασιθίου (http://finokalia.chemistry.uoc.gr/ 35o20’Β, 25o40’Α). Ο σταθμός αυτός θεωρείται λόγω της θέσης του ως αντιπροσωπευτικός για την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και για αυτό έχει γίνει σημείο αναφοράς στην περιοχή, έχοντας προσελκύσει τα τελευταία 25 χρόνια έντονο το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας σε θέματα σύστασης και ποιότητας της ατμόσφαιρας και μελέτης του κλίματος. Αποτελεί κεντρικό σταθμό της ευρωπαϊκής υποδομής ACTRIS και της εθνικής ερευνητικής υποδομής (ΠΑΝΑΚΕΙΑ/ PANACEA), που αποτελεί την πανελλαδική υποδομή για τη μελέτη της ατμοσφαιρικής σύστασης και κλιματικής αλλαγής.