Δολοφονία Ελένης Τοπαλούδη: Η ιστορία γίνεται όλο και πιο ζοφερή

από Βασίλης Σπυριδάκης

του Χρυσόστομου Πρετεντέρη*

Η ιστορία που οδήγησε στη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη στη Ρόδο γίνεται όλο και πιο ζοφερή, καθώς σύμφωνα με μαρτυρίες φίλων της, η κοπέλα είχε επιβιώσει πέρυσι από ομαδικό βιασμό, κατά τον οποίο την είχαν βιντεοσκοπήσει και παρόλο που μία βδομάδα αργότερα πήγε στην αστυνομία, της δήλωσαν ότι δε μπορούσαν να κάνουν τίποτα με το επιχείρημα ότι «πέρασε καιρός», αποτρέποντάς την από το να το κυνηγήσει περισσότερο, ενώ αρνήθηκαν ακόμα και να καταγράψουν την καταγγελία της στο βιβλίο συμβάντων.

Αν ισχύει κάτι τέτοιο, είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι οι αηδιαστικές πράξεις δύο αντρών που σκότωσαν μία γυναίκα επειδή τους είπε «όχι» δεν είναι παρά μόνο η επιφάνεια. Η σαπίλα απλώνεται στους μπάτσους που επιβεβαίωσαν πανηγυρικά όσα τους καταλογίζουν φεμινίστριες τόσα χρόνια σχετικά με το πόσο εχθρικά στέκονται απέναντι σε υποθέσεις έμφυλης βίας, αφού όχι μόνο δεν έκαναν τίποτα για να αποδοθεί δικαιοσύνη, ή για να προστατεύσουν την κοπέλα, αλλά την παραπλάνησαν ώστε να θεωρήσει ότι δε θα μπορούσε να γίνει τίποτα, προστατεύοντας τους κανακάρηδες της τοπικής κοινωνίας. Αγγίζει τα στενά περιβάλλοντα των «φερόμενων», τις «καλές οικογένειες», όπως είχαν ΜΜΕ το θράσος να πουν, οι οποίες ξανά και ξανά θα φρόντιζαν να τη σκαπουλάρουν σε ό,τι κάνουν τα κωλόπαιδά τους με το πλούσιο ιστορικό. Διαχέεται σε ποιος ξέρει πόσες κλίκες, στις οποίες μπορεί να κυκλοφορούσε το βίντεο του βιασμού της, στοχοποιώντας την παραπάνω. Μας παίρνει η μπάλα κι όλους μας, στο βαθμό που επιμένουμε ότι ο βιαστής είναι ένα άτομο που ορίζεται θεμελιωδώς από την εγκληματική του πράξη, ότι δεν είναι ένας άνθρωπος που όπως όλοι μας σε κάποιο βαθμό, γαλουχήθηκε με την ιδέα ότι οι άντρες μπορούν να κάνουν ό,τι γουστάρουν σε γυναίκες χωρίς να λογοδοτούν πουθενά. Αλλά το πιο αποτρόπαιο απ’όλα που βλέπουμε εδώ πέρα, λες και είχαμε ανάγκη να το πληροφορηθούμε κι αυτό, είναι ότι μία γυναίκα που θα επιζήσει από βιασμό, όχι μόνο δε θα προστατευτεί, όχι μόνο θα υπάρξουν τόσες συνέπειες στη δική της ζωή και καμία για τους ενόχους, αλλά ο βιασμός που βίωσε το καθιστά πιθανότερο να ξαναζήσει κι άλλον.

Και κάπου εδώ είναι ώρα να το βουλώνουν και να ξανασκεφτούν πολύ καλά τι λένε όσοι προσεγγίζουν τέτοια ζητήματα μέσα από χίλιες προκαταλήψεις. Είτε προσπαθούν συνειδητά να μεταφέρουν ευθύνες στα θύματα, ή έτσι έχουν μάθει να λειτουργούν και δεν το συνειδητοποιούν καν. Κάθε φορά που μιλάμε, ειδικά εμείς οι άντρες, πρέπει να αναρωτιόμαστε κατά πόσο διαιωνίζουμε το στίγμα του θύματος βιασμού, πόσο υπονοούμε ότι ευθύνεται για ό,τι της συνέβη, πόσο συμβάλλουμε στο να μη μιλήσει και να μη διεκδικήσει το δίκιο της. Δεν υπάρχει άλλος χώρος για μαλακίες κλισέ τύπου «πλήρωσε την αθωότητά της», ή «ήθελε να κάνει καλή ζωή και να πού κατέληξε», ούτε για να αναρωτιόμαστε τάχα καλοπροαίρετα τι στο διάολο συμβαίνει και δεν κάνουν καταγγελίες οι γυναίκες. Αυτό συμβαίνει. Ό,τι συνέβη στην Ελένη συμβαίνει. Τα τελευταία χρόνια, κάτι παραπάνω από μία στις δέκα γυναίκες που γνωρίζω, μου έχουν εκμυστηρευτεί ότι έχουν επιζήσει από βιασμό. Κι αυτές είναι όσες αποφάσισαν να μιλήσουν. Και όσες αποφάσισαν ότι θα είχε κάποια αξία να μιλήσουν γι’αυτό και να περιμένουν υποστήριξη από έναν άντρα. Κι οι άντρες που βιάζουν; Κυκλοφορούν ανάμεσά μας, εξίσου αθέατοι και καθημερινοί με τις γυναίκες που τους έχουν υποστεί.

Σε αυτό το σημείο, όταν η ιστορία της κάθε Ελένης αποτελεί μία πληγή που βαθαίνει όλο και περισσότερο, όταν οι αντιλήψεις και οι κοινωνικές σχέσεις που ενθαρρύνουν και συγκαλύπτουν βιασμούς και γυναικοκτονίες είναι τόσο κραυγαλέες, όταν βλέπουμε ότι φίλοι, κλίκες, ΜΜΕ που φροντίζουν για την τάξη που τα ταΐζει, αλλά και τον κάθε φαλλοκράτη και το κάθε φασισταριό που δε βλέπει την ώρα να απελευθερώσει στο ίντερνετ τα σκατά που κρύβει στο κεφάλι του, όταν βλέπουμε ποιοι και πόσοι είναι αυτοί που επιλέγουν ξεκάθαρα να πάρουν το μέρος των θυτών, πρέπει πλέον να ανησυχούμε, ό,τι κι αν είμαστε. Πρέπει να σκεφτούμε αν έχει κανένα μέλλον αυτό το πράγμα που αποκαλούμε κοινωνία μας αν δεν αλλάξει κάτι. Πρέπει να αναρωτηθούμε πώς είναι δυνατό να συνυπάρξουμε, να κάνουμε φιλικές, συντροφικές και ερωτικές σχέσεις, άντρες με γυναίκες, όταν οι αδικίες που υφίστανται οι δεύτερες από άντρες είναι τόσο αβάσταχτες που διαπερνούν τα πάντα, από το στενό τους περιβάλλον, ως το τι ακούν όπου σταθούν κι όπου βρεθούν, από το περπάτημα στο δρόμο, μέχρι το πώς αστυνομεύεται κάθε πτυχή της ύπαρξής τους μέσα από τα ΜΜΕ, από τις παρενοχλήσεις στο εργασιακό περιβάλλον μέχρι τις κακοποιητικές σχέσεις. Πρέπει να σκεφτούμε κι οι άντρες αν αντέχουμε οι πιο αποτρόπαιες συμπεριφορές που απορρέουν από την τοξική αρρενωπότητα να αποτελούν μόνιμο θέμα της επικαιρότητας, πάντα ατσεκάριστες και ατιμώρητες, μέχρι που το default θα είναι ότι θα θεωρούμαστε καθάρματα μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Δεν παλεύεται άλλο αυτή η σαπίλα. Θα δηλητηριάσει τις ζωές μας. Μόνο οι γυναίκες που αγωνίζονται για να κάνουν την πατριαρχία κομμάτια μπορούν να μας σώσουν. Κι ας μη μας χρωστάνε τίποτα τέτοιο.

* Από τη σελίδα του Χρυσόστομου Πρετεντέρη στο Facebook